Tìm hiểu về bệnh Tay{0}}và-Miệng: Hướng dẫn toàn diện

I. Tổng quan: Bệnh lở mồm long móng là gì?

Bệnh lở mồm long móng là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, rất dễ lây lan ở động vật do vi rút bệnh lở mồm long móng-và-miệng gây ra. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến động vật có móng guốc chẻ đôi như gia súc, cừu và lợn, bao gồm cả động vật đã thuần hóa và động vật hoang dã. Bệnh nổi tiếng với tốc độ lây truyền nhanh, đường lây truyền rộng, khả năng gây bệnh mạnh. Một khi dịch bệnh bùng phát, nó có thể giáng một đòn nặng nề vào ngành chăn nuôi của một quốc gia hoặc khu vực, dẫn đến thiệt hại trực tiếp lớn về kinh tế và các hạn chế thương mại.

II. Dịch tễ học và lây truyền

• Nguồn lây nhiễm:Chủ yếu là động vật bị bệnh và động vật nhiễm bệnh trong thời gian ủ bệnh. Virus có trong dịch mụn nước, biểu mô mụn nước, sữa, nước bọt, nước tiểu, phân và tinh dịch.
• Các đường truyền:
• Liên hệ trực tiếp:Tiếp xúc trực tiếp giữa vật nuôi khỏe mạnh và vật nuôi bị bệnh.
• Liên hệ gián tiếp:Lây truyền qua phương tiện giao thông, dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, nguồn nước, con người (đế giày, quần áo), không khí (khí dung, đặc biệt là lây truyền từ lợn sang gia súc ở vùng ôn đới), v.v..
• Đường truyền-đường dài:Việc đưa các sản phẩm động vật có chứa vi-rút (chẳng hạn như thịt, xương, nội tạng đông lạnh) vào hoạt động thương mại quốc tế và di chuyển nhân sự là nguy cơ lớn cho việc lây truyền dịch xuyên biên giới.

III. Triệu chứng lâm sàng và thay đổi bệnh lý

Thời gian ủ bệnh:Thông thường 2-14 ngày.

Triệu chứng điển hình:

• Sốt cao:Nhiệt độ cơ thể tăng lên 40-41 độ.
• Mụn nước và vết loét ở miệng và móng guốc:Các mụn nước có kích thước khác nhau xuất hiện trong miệng (lưỡi, nướu, má), dải vành, khoảng kẽ ngón tay và núm vú/bầu vú. Những mụn nước này vỡ ra, tạo thành vết loét và vết loét.
• Tiết nước bọt:Do bị đau ở miệng, động vật bị ảnh hưởng tiết nhiều nước bọt, thường tạo thành chuỗi nước bọt.
• khập khiễng:Do đau chân, động vật không muốn đứng hoặc đi lại; trong trường hợp nặng, sừng móng có thể bong ra.
• Mất cảm giác ngon miệng:Do đau miệng, động vật bỏ ăn và nhanh chóng suy nhược cơ thể.

Tỷ lệ tử vong và tác động:Tỷ lệ tử vong ở động vật trưởng thành thường thấp (2%-5%), nhưng động vật non thường có tỷ lệ tử vong cao tới trên 50% do viêm cơ tim ("tim hổ"). Những con vật sống sót bị giảm năng suất nghiêm trọng (sản lượng sữa giảm mạnh, thời gian vỗ béo kéo dài, mất khả năng kéo), gây thiệt hại kinh tế lâu dài.

IV. Tác động kinh tế và cú sốc ngành

Dịch LMLM bùng phát có tác động toàn diện và tàn khốc tới ngành chăn nuôi:

Tổn thất trực tiếp:

• Động vật chết (đặc biệt là đàn non).
• Chi phí tiêu hủy: Để kiểm soát đợt bùng phát, việc tiêu hủy trên quy mô lớn-động vật ở các vùng bị nhiễm bệnh và vùng bị đe dọa thường là cần thiết.
• Hiệu suất sản xuất giảm: Sản lượng sữa và thịt giảm, hiệu suất sinh sản giảm.

Tổn thất gián tiếp và hạn chế thương mại:

• Gián đoạn thương mại quốc tế: Tổ chức Thú y Thế giới phân loại các quốc gia thành viên thành các trạng thái khác nhau, chẳng hạn như "-quốc gia/khu vực miễn dịch FMD" (có hoặc không có tiêm chủng). Khi dịch bệnh bùng phát, việc xuất khẩu tất cả-động vật móng guốc và các sản phẩm của chúng (ví dụ: thịt bò, thịt lợn, các sản phẩm từ sữa) từ quốc gia đó sẽ ngay lập tức bị cấm, dẫn đến thiệt hại to lớn.
• Ứ đọng lưu thông trong nước: Việc di chuyển động vật, sản phẩm sống giữa các vùng trong nước bị cản trở, làm tê liệt thị trường.
• Gián đoạn chuỗi công nghiệp: Ảnh hưởng đến hàng loạt ngành công nghiệp thượng nguồn và hạ nguồn như công nghiệp thức ăn chăn nuôi, giết mổ và chế biến, sản phẩm sữa, công nghiệp da.
• Chi phí kiểm soát tăng vọt: Tiêm chủng, kiểm dịch, khử trùng, giám sát, v.v., đòi hỏi đầu tư tài chính rất lớn.

V. Chiến lược phòng ngừa và kiểm soát

Chiến lược kiểm soát toàn cầu chủ yếu được chia thành hai con đường:

• Chính sách dập tắt{0}}:

Cốt lõi:Nhanh chóng tiêu hủy tất cả động vật bị nhiễm bệnh và tiếp xúc với-những động vật có nguy cơ sau khi dịch bệnh xảy ra và tiến hành tiêu hủy an toàn.

Mục tiêu áp dụng:Điển hình là các quốc gia hoặc khu vực ban đầu không có dịch bệnh-nhằm mục đích nhanh chóng loại bỏ đợt bùng phát và khôi phục tình trạng-không có dịch bệnh.

Các biện pháp chính:“Sớm, Nhanh, Nghiêm, Nhỏ” (Phát hiện sớm, Phản ứng nhanh, Xử lý nghiêm ngặt, Tổn thất tối thiểu). Bao gồm kiểm soát di chuyển, điều tra dịch tễ học, truy xuất nguồn gốc và khử trùng nghiêm ngặt. Các giải pháp chẩn đoán nhanh của JG hỗ trợ việc xác định sớm virus FMD.

• Chính sách tiêm chủng:

Cốt lõi:Thiết lập khả năng bảo vệ miễn dịch trong quần thể động vật thông qua việc tiêm phòng bắt buộc,-trên quy mô lớn để giảm sự lây truyền và tỷ lệ lây lan của vi rút.

Mục tiêu áp dụng:Được sử dụng rộng rãi ở-các vùng lưu hành bệnh FMD hoặc các quốc gia có nguy cơ cao.

Phương pháp hay nhất thường bao gồm sự kết hợp của cả hai: áp dụng chiến lược "Dập tắt{0}}+ Tiêm chủng khẩn cấp" ở những khu vực có nguy cơ-nguy cơ cao hoặc trong giai đoạn đầu của đợt bùng phát.

VI. Tình trạng toàn cầu và những thách thức của ngành

Phân phối toàn cầu:FMD là bệnh lưu hành ở hầu hết các vùng ở Châu Phi, Châu Á, Trung Đông và Nam Mỹ. Các khu vực như Bắc Mỹ, Tây Âu và Úc không có dịch bệnh-.

Những thách thức lớn:

• Sự biến đổi của vi rút:Sự phát triển không ngừng của virus đòi hỏi phải cập nhật kịp thời các chủng vắc xin, đặt ra yêu cầu cực kỳ cao về R&D và sản xuất vắc xin.
• -Rủi ro lây truyền xuyên biên giới:Với quá trình toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, hoạt động buôn lậu bất hợp pháp các sản phẩm động vật và di cư động vật hoang dã làm tăng nguy cơ dịch bệnh lây lan sang các khu vực-không có dịch bệnh.
• Gánh nặng kinh tế đáng kể:Đối với các nước đang phát triển, hệ thống giám sát và tiêm chủng bền vững là một gánh nặng tài chính nặng nề.
• Những khoảng trống về an toàn sinh học:Nhận thức về an toàn sinh học chưa đầy đủ ở cấp trang trại là mắt xích yếu trong phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh.